आमच्याविषयी
नागरी समाज क्षेत्रासाठी काम करणारी पुण्यातील आधार संस्था — सर्वसाधारण सभा आणि निवडून आलेल्या कार्यकारी समितीद्वारे संचालित.

आम्ही कोण आहोत
पुणे येथे कार्यरत असलेली डीएसटी संस्था नोंदणी अधिनियम व विश्वस्त अधिनियमांतर्गत नोंदणीकृत असून त्या कायद्यांतील नियम व निकषांनुसार चालते. संस्थेच्या उद्दिष्टांना पुढे नेण्यात रस असलेल्या २४ सदस्यांची सर्वसाधारण सभा आहे. सर्वसाधारण सभेने निवडलेली सात सदस्यांची कार्यकारी समिती नियमितपणे बैठक घेऊन सर्वसाधारण सभेने मंजूर केल्याप्रमाणे कामकाज व आर्थिक व्यवहारांवर देखरेख करते. समितीच्या सदस्यांनी निवडलेले अध्यक्ष, सचिव व खजिनदार हे तीन पदाधिकारी आहेत.
नागरी समाज क्षेत्राच्या नव्याने निर्माण होणाऱ्या गरजा व अपेक्षांना प्रतिसाद म्हणून डेव्हलपमेंट सपोर्ट टीमची (डीएसटी) स्थापना झाली. ऐंशीच्या दशकात देशात बहुआयामी विकासाचे काम करणाऱ्या अनेक संस्था स्थापन झाल्या. मात्र या प्रामाणिक हेतूने काम करणाऱ्या संस्थांना कार्यक्रम आराखडा, संस्था व्यवस्थापन, प्रशिक्षण, दस्तऐवजीकरण, संनियंत्रण आणि इतर तांत्रिक बाबींसाठी आधाराची गरज होती.
संस्थांनी प्रभावीपणे व कार्यक्षमतेने काम करावे यासाठी गरजेनुसार, सातत्यपूर्ण आणि सहभागी पद्धतीने आधार देण्यासाठी डीएसटीची स्थापना झाली. सामाजिक कार्यकर्ते, विकास क्षेत्रातील व्यावसायिक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि प्रत्यक्ष विकासकाम करणारे अशा समविचारी व्यक्तींनी एकत्र येऊन डीएसटीची स्थापना केली.
ध्येय
- स्वयंसेवी संस्थांना कौशल्ये विकसित करून त्यांचे कार्यक्रम प्रभावीपणे राबवता व व्यवस्थापित करता यावेत यासाठी क्षमता बांधणी.
- समुदाय-आधारित संस्थांनी स्वतंत्रपणे कार्य करावे यासाठी क्षमता बांधणी व प्रशिक्षणाचे आयोजन.
- अभ्यास, संशोधन, संस्थात्मक विकास, मूल्यमापन, संसाधन उभारणी यांना चालना देणे व ते करणे, तसेच समुदाय विकासासाठी कार्यक्रम आखणीत योगदान देणे.
उद्दिष्टे
- सामाजिक-आर्थिक विकासासाठी काम करणाऱ्या समुदाय-आधारित संस्थांना विकासविषयक आधार देणे.
- विकास क्षेत्रातील अभ्यास व संशोधन करणे आणि त्यासाठी सहाय्य करणे.
- विकास क्षेत्रात काम करणाऱ्या विविध स्वयंसेवी संस्थांमध्ये माहिती व अनुभवांची देवाणघेवाण होण्यासाठी सुविधा उपलब्ध करून देणे.
- विकासकार्यात गुंतलेल्या कार्यकर्त्यांसाठी कार्यशाळा, चर्चासत्रे व प्रशिक्षण अभ्यासक्रम आयोजित करणे व त्यासाठी सहाय्य करणे.
- विकासाला चालना देतील असे सर्व कार्यक्रम व उपक्रम हाती घेणे.
कार्यक्षेत्र
डीएसटीचे कार्यक्षेत्र कोणत्याही भौगोलिक मर्यादेत बांधलेले नाही. जिथे गरज असेल तिथे संस्थेने आपल्या सेवा दिल्या आहेत. सध्या कामाचा भर प्रामुख्याने महाराष्ट्रावर आहे.
संस्थात्मक रचना
डीएसटी पुणे येथे कार्यरत असून संस्था व विश्वस्त म्हणून नोंदणीकृत आहे आणि संबंधित कायद्यांतील नियम व निकषांनुसार चालते. हे काम पुढे नेण्यात रस असलेल्या २४ सदस्यांची सर्वसाधारण सभा आहे. सर्वसाधारण सभेने निवडलेली सात सदस्यांची कार्यकारी समिती नियमितपणे बैठक घेऊन मंजूर कामकाज व आर्थिक व्यवहारांवर देखरेख करते. समितीच्या सदस्यांनी निवडलेले अध्यक्ष, सचिव व खजिनदार हे तीन पदाधिकारी आहेत.
विश्वस्त मंडळ
डीएसटीच्या कामाला दिशा देणारे सदस्य.
-
शिरीष कुलकर्णी
अध्यक्ष
अधिक वाचा
शिरीष कुलकर्णी हे डेव्हलपमेंट सपोर्ट टीमचे अध्यक्ष आहेत. तळागाळात तसेच आंतरराष्ट्रीय व द्विपक्षीय संस्था व कार्यक्रमांसोबत काम करण्याचा त्यांना ४० वर्षांहून अधिक काळाचा विकास क्षेत्रातील अनुभव आहे. १९८५ मध्ये संस्थेच्या स्थापनेपासून ते डीएसटीशी जोडलेले आहेत.
-
मेधा रानडे
सचिव
अधिक वाचा
मेधा रानडे या पुणे विद्यापीठातून मानववंशशास्त्रज्ञ आहेत. के.ई.एम. हॉस्पिटल रिसर्च सेंटर, पुणे येथे वरिष्ठ समाजशास्त्रज्ञ व महिला आरोग्य व विकास प्रशिक्षण केंद्राच्या प्रमुख म्हणून त्यांनी २८ वर्षे काम केले आहे. महाराष्ट्रातील अनेक स्वयंसेवी संस्थांच्या त्या सल्लागार आहेत. सध्या त्या डीएसटीच्या सचिव आहेत.
-
ज्योती देसाई उपाध्याय
खजिनदार
अधिक वाचा
ज्योती देसाई उपाध्याय या १९९९ मध्ये बायफ डेव्हलपमेंट रिसर्च फाउंडेशनमध्ये रुजू झाल्यापासून ग्रामीण विकास क्षेत्रात व्यावसायिक म्हणून कार्यरत आहेत. उपजीविका संवर्धनासाठी डेव्हलपमेंट सपोर्ट टीममध्ये त्या सक्रिय सदस्य राहिल्या आहेत. गुजरात, महाराष्ट्र, छत्तीसगड व ओडिशामध्ये त्यांनी अनेक कामे केली आहेत. सध्या त्या डीएसटीच्या खजिनदार आहेत.
-
श्री. आदिनाथ ओंबळे
विश्वस्त
अधिक वाचा
श्री. आदिनाथ ओंबळे ३५ वर्षांहून अधिक काळ विकास क्षेत्रात सक्रिय आहेत. सातारा व रायगड जिल्ह्यांतील कातकरी जमात व इतर ग्रामीण समुदायांसोबत काम करण्याचा त्यांना प्रदीर्घ अनुभव आहे. सध्या ते डीएसटीचे विश्वस्त आहेत.
-
श्रीमती मंगला दैठणकर
विश्वस्त
अधिक वाचा
श्रीमती मंगला दैठणकर २५ वर्षांहून अधिक काळ महिला, किशोरवयीन मुली व बालकांशी संबंधित प्रश्नांवर सामाजिक कृती व पाठपुराव्याचा आवाज राहिल्या आहेत. धोरण व कृती संशोधन, प्रकल्प आराखडा व अंमलबजावणी, प्रकल्प व्यवस्थापन व मूल्यमापन ही त्यांची काही तज्ज्ञता क्षेत्रे आहेत. सध्या त्या डीएसटीच्या विश्वस्त आहेत.
-
लेफ्टनंट कर्नल (निवृत्त) डॉ. ए. व्ही. परांजपे
विश्वस्त
अधिक वाचा
लेफ्टनंट कर्नल (निवृत्त) डॉ. ए. व्ही. परांजपे हे सामुदायिक औषधशास्त्रात विशेष प्रावीण्य असलेले वैद्यकीय डॉक्टर आहेत. त्यांनी २१ वर्षे भारतीय सेनेत सेवा केली आणि त्यानंतर १६ वर्षांहून अधिक काळ विकास क्षेत्रात काम केले आहे. २०२२ पर्यंत बारा वर्षे ते कम्युनिटी एड अँड स्पॉन्सरशिप प्रोग्राम या बालकेंद्री राष्ट्रीय स्वयंसेवी संस्थेचे कार्यकारी संचालक होते. सध्या ते डीएसटीचे विश्वस्त आहेत.
-
प्रशांत कोठाडिया
विश्वस्त
अधिक वाचा
प्रशांत कोठाडिया यांना विकास क्षेत्राचा व्यापक अनुभव आहे. शिक्षण, पर्यावरण व वनहक्क आणि ग्रामीण विकास या क्षेत्रांत त्यांनी विस्तृत काम केले आहे. पुणे विद्यापीठ, कॅलगरी विद्यापीठ, अझीम प्रेमजी फाउंडेशन व अझीम प्रेमजी विद्यापीठ यांच्याशी विविध कामांच्या माध्यमातून ते जवळून जोडलेले आहेत. सध्या ते डीएसटीचे विश्वस्त आहेत.

